Nguồn: vietnamnet.vn
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 7 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu 5,5 triệu tấn gạo, thu về 2,81 tỷ USD. So với cùng kỳ năm ngoái, khối lượng tăng 3,1% nhưng giá trị giảm 15,9% do giá xuất khẩu bình quân chỉ đạt 514 USD/tấn, thấp hơn 18,4% so với cùng kỳ 2024.
Tuy nhiên, những ngày đầu tháng 8, giá gạo Việt ngược dòng thế giới phục hồi mạnh, trong khi giá gạo của các quốc gia xuất khẩu khác tiếp tục giảm.
Cụ thể, theo dữ liệu từ Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), ngày 7/8, giá gạo 5% tấm xuất khẩu của Việt Nam tăng lên 395 USD/tấn. So với mức đáy 378 USD/tấn vào ngày 23/7, mặt hàng này đã tăng 17 USD/tấn, bất chấp Ấn Độ có kế hoạch xả kho 20 triệu tấn gạo với giá siêu rẻ.
Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam hiện cao hơn đáng kể so với hàng cùng loại của Thái Lan (362 USD/tấn) và Pakistan (365 USD/tấn), cao hơn của Ấn Độ (379 USD/tấn).
Đề cập đến chuyện xuất khẩu gạo, Chủ tịch VFA Đỗ Hà Nam nói: “Gạo Việt Nam vẫn cung không đủ cầu nhờ xây dựng được thị trường riêng với các dòng gạo ĐT, OM và đặc biệt là ST”.
Đáng lưu ý, tháng 6 vừa qua, Việt Nam tung ra loại gạo siêu đặc biệt mà chưa quốc gia nào sản xuất được để xuất khẩu. Theo đó, lô “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” đầu tiên được xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.
Ông Phạm Thái Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nông nghiệp công nghệ cao Trung An, cho biết lô “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” này xuất sang thị trường Nhật Bản với giá 820 USD/tấn tại kho của đơn vị ở TP Cần Thơ, tính theo giá CIF tương đương hơn 1.000 USD/tấn.
Gạo đạt chứng nhận phát thải thấp được Nhật Bản định giá hơn 1.000 USD/tấn, ngang với dòng gạo cao cấp nhất Hom Mali của Thái Lan hiện nay và cao gấp đôi so với giá gạo thơm đang được doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu, ông cho hay.
Sau Nhật Bản, dự kiến tháng 10 tới đây, lô gạo gần 3.000 tấn được chứng nhận phát thải thấp sẽ xuất khẩu sang thị trường Úc.
Ông Đỗ Hà Nam cho rằng, gạo Việt Nam đã xây dựng được thương hiệu riêng, được nhiều thị trường ưa chuộng, cung không đủ cầu. Giá xuất khẩu bình quân đạt 514 USD/tấn, cho thấy bước tiến tích cực khi chất lượng gạo nâng lên, giá cao ở phân khúc đặc biệt dù giá bình quân giảm.
Với đà này, Chủ tịch VFA dự báo trong năm 2025, Việt Nam sẽ xuất khẩu khoảng 8,8 triệu tấn gạo, giữ vững vị trí quốc gia xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới - thành tích được Thái Lan đặc biệt ngưỡng mộ khi nước này giảm tới 30% sản lượng gạo xuất khẩu.
Hiện nay, các doanh nghiệp trong nước vẫn đẩy mạnh xuất khẩu sang châu Phi, thị trường tiềm năng nhưng thanh toán chậm và rủi ro cao. Về lâu dài, ông cho rằng cần phát triển giống gạo chất lượng cao và xây dựng vùng chuyên canh.
Đặc biệt, gạo ST25 được kiều bào trên thế giới đánh giá rất ngon, thể hiện “tình yêu đi qua dạ dày” và góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia.
Theo đó, ông đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan quan tâm, hỗ trợ để tận dụng tốt cơ hội này, đồng thời mở rộng thị trường sang Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Phi.
Ông Bùi Bá Bổng, Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam (VIETRISA), nhận định, Việt Nam có lợi thế lớn với nền tảng sản xuất lúa gạo hàng đầu Đông Nam Á, tiệm cận trình độ thế giới và đã đạt nhiều bước tiến vượt bậc.
Chương trình “siêu vùng nguyên liệu” - 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp ở ĐBSCL đang được triển khai hiệu quả. Để tiếp cận thị trường xuất khẩu, vùng nguyên liệu phải bảo đảm chất lượng cao và giá thành sản xuất thấp nhằm mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, doanh nghiệp khó có thể tự xây dựng vùng nguyên liệu. Chủ tịch VIETRISA nhấn mạnh, nhiệm vụ này cần sự tham gia của nông dân liên kết thông qua HTX, chính quyền địa phương. Đây chính là mấu chốt để hình thành vùng nguyên liệu bền vững, nâng cao chất lượng gạo Việt Nam và hợp với xu thế tiêu dùng trên thế giới.